Het aangescherpte reisadvies voor bestemmingen in de Golfregio heeft direct geleid tot een golf aan vragen vanuit reizigers, reisbedrijven en media. Volgens ANVR-directeur Frank Radstake is de situatie echter wezenlijk anders dan tijdens eerdere crises in het Midden-Oosten. Vluchten worden nog altijd uitgevoerd, reizigers zitten niet vast en touroperators zoeken per klant naar passende oplossingen.
Hoe waren de eerste reacties na de bekendmaking van het aangescherpte reisadvies?
‘Het was meteen ontzettend druk. Ik heb ongeveer alle grote nieuwsredacties gesproken: NOS, RTL, ANP, Veronica, noem maar op. Iedereen wilde weten hoe de situatie ervoor stond. Dat kwam mede doordat er woensdagochtend berichten verschenen dat duizenden Nederlanders zouden vastzitten in Azië. Dat beeld klopte simpelweg niet.’
Radstake: ‘Reizigers zaten helemaal niet vast. Mensen die bijvoorbeeld in Kuala Lumpur zijn, kunnen daar gewoon verblijven en terugvliegen met de beschikbare vluchten. Als iemand liever niet via een bepaalde route terug wil reizen, moet er een alternatief worden gezocht, maar dat is iets heel anders dan daadwerkelijk gestrand zijn. Het was belangrijk om dat onderscheid duidelijk te maken.’
Wat is er gebeurd sinds het nieuwe reisadvies van dinsdagavond?
‘Inmiddels heeft ook de Calamiteitencommissie een uitspraak gedaan. Daarnaast hebben de Midden-Oosten-carriers laten weten dat zij hun vluchten gewoon blijven uitvoeren. Daardoor lijkt de situatie eigenlijk veel meer op die van enkele weken geleden, voordat het reisadvies tijdelijk werd versoepeld, dan op de situatie van enkele maanden geleden toen het conflict net was geëscaleerd.’
Heeft Buitenlandse Zaken uitgelegd waarom het reisadvies nu is aangescherpt?
‘Ik heb daar uitgebreid overleg over gehad. Buitenlandse Zaken zegt dat het een zorgvuldige afweging heeft gemaakt. Natuurlijk kijken zij ook naar wat andere landen doen, maar dat is niet de enige informatiebron. Op basis van hun eigen inlichtingen zijn zij tot de conclusie gekomen dat een ander reisadvies op dit moment niet verantwoord is.’
Hoe lang verwacht je dat deze situatie zal duren?
‘Daar doet Buitenlandse Zaken geen uitspraken over. Wel heb ik gevraagd of zij, zodra de situatie het toelaat, sneller willen afschalen dan de vorige keer. Dat hebben zij toegezegd, maar niemand kan voorspellen wanneer dat moment aanbreekt. We kunnen alleen hopen dat de spanningen snel afnemen.’
Waarom maakt Buitenlandse Zaken in het reisadvies geen onderscheid tussen een vakantiebestemming en een luchthaven in hetzelfde land waar reizigers alleen overstappen?
‘Dat onderscheid wordt inderdaad niet gemaakt. Zweden heeft daar in het verleden wel voor gekozen en maakte een uitzondering voor de hubfunctie van luchthavens. Buitenlandse Zaken heeft eerder aangegeven die keuze niet te begrijpen. Ze vindt dat het veiligheidsrisico voor de hele bestemming geldt, dus ook voor de luchthaven.’
Radstake begrijpt dat standpunt, maar plaatst er tegelijkertijd kanttekeningen bij.
‘Persoonlijk vind ik het fundamenteel anders of iemand vakantie viert in Dubai of alleen overstapt op de luchthaven. Dat is ook precies de afweging die de Midden-Oosten-carriers maken. Zij blijven immers gewoon vliegen en zeggen dat zij dit veilig kunnen uitvoeren. Tegelijkertijd heeft iedereen zijn eigen verantwoordelijkheid. De luchtvaartmaatschappijen kijken vanzelfsprekend ook naar hun bedrijfsvoering, terwijl Buitenlandse Zaken puur vanuit veiligheid redeneert.’
Sommige touroperators voeren ondanks code oranje toch pakketreizen uit via het Midden-Oosten. Begrijp je die keuze?
‘Daar heb ik eerlijk gezegd een dubbel gevoel bij. Aan de ene kant begrijp ik heel goed waarom reisorganisaties dat doen. De vluchten vertrekken gewoon, de vliegtuigen zitten vol en individuele reizigers maken zonder problemen gebruik van dezelfde verbindingen. Dan is het logisch dat een reisorganisatie zich afvraagt waarom haar klanten niet zouden mogen reizen.’
Toch blijft het een lastige keuze, zegt Radstake.
‘De branche heeft altijd als uitgangspunt gehad dat we geen reizen uitvoeren wanneer er een oranje reisadvies geldt. Daar wil je eigenlijk zo min mogelijk uitzonderingen op maken. Tijdens de coronapandemie hebben we daar ook een uitzondering op gemaakt, omdat het reisadvies toen een ander doel diende, namelijk voorkomen dat mensen tijdens de pandemie gingen reizen. Ook nu kun je zeggen dat deze situatie afwijkt van de standaard.’
Waar zit het grootste probleem?
‘Een belangrijk deel van het probleem ligt eigenlijk bij de luchtvaartmaatschappijen. Zij blijven vliegen en bieden inmiddels veel minder flexibiliteit dan eerder dit jaar. In het begin waren de Midden-Oosten-carriers bereid om reizigers kosteloos om te boeken of te laten annuleren. Inmiddels zijn die mogelijkheden grotendeels verdwenen.’
Hierdoor komt volgens Radstake een onevenredig groot risico bij de reisorganisaties terecht. ‘De hotels zijn open, de vluchten vertrekken en de airlines zeggen dat alles volgens planning verloopt. Als reisorganisaties vervolgens alle financiële gevolgen moeten dragen van een aangepast reisadvies, ontstaat er een scheve verdeling van verantwoordelijkheden in de keten.’
Hij vervolgt: ‘Het liefst zouden we helemaal niet in deze situatie zitten. Maar zolang het reisadvies geldt, zou het enorm helpen als luchtvaartmaatschappijen zich soepeler opstellen. Wanneer reizigers zonder kosten kunnen annuleren of omboeken, hoeven reisorganisaties niet zelf alle financiële risico’s op te vangen. Dat zou de hele keten veel eerlijker maken.’
Ondanks alle onduidelijkheid benadrukt Radstake dat de branche zich blijft richten op passende oplossingen voor iedere reiziger. ‘Iedere situatie is anders. We proberen voor iedere klant een zo goed mogelijke oplossing te vinden, maar uiteindelijk blijft veiligheid altijd het uitgangspunt.’ (Foto TravMagazine).
Geef een reactie