De motie van Kamerlid Thierry Aartsen (VVD), waarin hij de regering oproept om voor 1 december met een kredietfaciliteit voor de voucherbank te komen, kreeg donderdag brede steun in de Tweede Kamer. ‘De reissector dreigt steeds meer in de problemen te komen’, zegt Aartsen tegen TravMagazine over zijn beweegredenen.
Als het om de reisbranche gaat, of de gastvrijheidsindustrie in bredere zin, trekt Aartsen vaak op met zijn collega Remco Dijkstra, die al eerder pleitte voor steun aan de reissector en eind september met succes een motie indiende waarin hij vroeg om meer genuanceerde reisadviezen.
Over de motie van Aartsen voor steun aan de voucherbank wordt dinsdag gestemd in de Kamer.
Waar komt je betrokkenheid bij de reisbranche vandaan?
‘Ik ben sowieso betrokken bij alle ondernemers. Ik ben niet voor het geven van heel veel geld aan allerlei ondernemers, sterker nog, de meeste ondernemers die ik spreek, die willen dat zelf ook liever helemaal niet. Maar wanneer je als overheid een aantal maatregelen neemt, of verplichtingen stelt, dan vind ik wel dat je dan ook boter bij de vis moet leveren. Wij vragen bijvoorbeeld van de horeca en de evenementenbranche enorm veel, die dwingen wij om dicht te blijven, dan vind ik dat je daar ook een fatsoenlijke vergoeding tegenover moet zetten.’
‘Bij de reisbranche is dat natuurlijk ingewikkelder. Formeel gezien mag er het een en ander, alleen wordt het afgeraden. Het is geen formele sluiting, dus daar ben je terughoudend in. Uiteraard kan de reisbranche ook gewoon gebruikmaken van alle steunpakketten, maar ik vind dat je als overheid goed moet kijken naar waar nu specifiek de knelpunten zitten.’
Aartsen: ‘Met de vouchers hebben we heel veel kunnen regelen, maar de overheid verplicht ons wettelijk gezien, ook via Brussel, om de vouchers op een gegeven moment te gaan terugbetalen. Dat gaat in onze branche momenteel niet. Het is niet zo dat we het geld hebben verbrast, maar gewoon omdat de branche zo werkt. Als wij een betaling krijgen, betalen we netjes het hotel en de vlucht. Daar krijgen wij het geld ook niet meer van terug. Dat gaat vaak ook in vouchers, maar niet in cash. Dan leg je dus een probleem neer bij de zwakste schakels in zo’n spel, namelijk bij de kleine ondernemers die het fantastisch vinden om mooie reizen aan te bieden, vanuit hun passie. Daarvan hebben wij gezegd: daar moeten we iets voor regelen.’
Voor Aartsen gaf de doorslag dat de gevraagde steun voor de voucherbank geen schenking betreft, maar alleen nodig is ter overbrugging.
‘Toen ik hoorde dat de gevraagde steun niet eens in de vorm van een subsidie was, maar eigenlijk alleen even nodig is ter overbrugging, om die vouchers te kunnen terugbetalen, toen heb ik gezegd: het kan niet dat het kabinet daar zo lang mee treuzelt. Ze zijn er al sinds augustus over aan het bakkeleien, daar moest nu gewoon actie op worden ondernomen. Toen hebben we afspraken gemaakt met partijen in de Kamer en uiteindelijk heeft de staatssecretaris eieren voor haar geld gekozen. En nu gezegd: dan gaan we daarmee aan de gang. We moeten dat ook gewoon doen, de sector dreigt steeds meer in de problemen te komen.’
Je zegt dat er geen formele sluiting van de reisbranche is, maar als alle bestemmingen op oranje gaan, dan is het weliswaar een advies, maar in de praktijk kun je dan toch geen reizen uitvoeren?
‘Dat klopt. Dat is een lastige variant. Daarom is het goed dat de branche gebruik kan maken van het reguliere steunpakket, maar je ziet in bepaalde sectoren nog een of twee knelpunten zitten. We zagen dat ook bij de evenementenbranche. Daar moet je wat mee doen en niet laten liggen.’
Je motie kreeg brede steun, ook van GroenLinks, dat normaal nogal tegen de reisbranche ageert. Was je daar verbaasd over?
‘Volgens mij is het probleem helder, los van wat je van vliegen vindt of het milieu. Iedereen heeft gezien dat er ondernemers zijn die te maken krijgen met knellende regelgeving. En ook de consument kan de pisang zijn, want als iedereen zijn voucher morgen terug gaat vragen, dan gaan veel bedrijven in de branche failliet. Dan krijg je een Pieter Lakeman-effect. (onderzoeker/fraudebestrijder Pieter Lakeman riep in oktober 2009 rekeninghouders van DSB Bank op hun spaartegoeden op te nemen. Dat leidde tot een bankrun en uiteindelijk tot het faillissement van de bank, red).
Aartsen: ‘Dan heb je dus een heel groot probleem. Het gevecht over steun (voor de voucherbank, red) zat in dit geval ook niet in de Kamer, maar met het kabinet. Die hadden mitsen en maren, dat de sector verdeeld is, dat we moeten kijken of het financieel allemaal kan, of er wel een probleem is. Toen heb ik gezegd dat we die stap moeten overslaan, dat er wel degelijk een probleem is. De Kamer wilde een oplossing en die oplossing hebben we in de Kamer neergezet. Dat is een heel duidelijke opdracht aan het kabinet.’
Komt er nog een vorm van sectorspecifieke steun voor de reisbranche?
‘Daar ben ik altijd heel voorzichtig in. We krijgen 150 vragen per dag van 150 verschillende sectoren voor sectorspecifieke steun. Dat kan gewoon niet, daar ben ik heel open en eerlijk in. Als we voor iedere sector een apart fonds moeten maken, of een aparte regeling moeten bedenken, dat kan niet.’
‘We hebben heel bewust, heel snel gekozen voor een breed steunpakket, dan nu meer dan 11 miljard euro omvat. Normaal doet de overheid er twee, drie jaar over om zoiets te maken. Dat kan dus simpelweg niet, je moet een generiek steunpakket maken. En waar nodig, waar echt knelpunten zitten, en in dit specifieke geval van de vouchers is dat het geval, dan moet je daar wel iets voor doen. Maar dat is eerder een uitzondering dan regel.’ (Foto Bente Becker/VVD)
