Vandaag (15 april) is het precies vijftien jaar geleden dat VvKR ontstond uit onvrede over een signaleringslijst van de ANVR. Wat begon als een initiatief van een handvol kleinschalige reisorganisaties, groeide uit tot een branchevereniging met meer dan 500 leden. We gaan in gesprek met Eduard Camping (medeoprichter en voorzitter van het eerste uur) en Kim Nooyens (huidige voorzitter) over het ontstaan, de ontwikkeling en de ambities van VvKR.
Laten we bij het begin beginnen: wanneer is VvKR precies opgericht en wat was de directe aanleiding daarvoor?
Eduard: ‘De directe aanleiding was de zogenaamde ‘signaleringslijst’ die de ANVR begin januari 2011 publiceerde. In de wandelgangen werd dit al snel de ‘zwarte lijst’ genoemd, een term die we binnen VvKR niet gebruiken. Op deze lijst stonden zo’n tien tot vijftien kleine reisorganisaties die niet aan de toenmalige eisen voldeden, met name omdat ze geen garantieregeling hadden. Er werd gedreigd dat, als zij hier niets aan zouden doen, de Consumentenautoriteit (CA) zou worden ingeschakeld, wat het einde voor veel van deze bedrijven kon betekenen. Ardjan, een van de gedupeerden, begon collega’s te bellen om te vragen of zij óók op die lijst waren beland. Uiteindelijk besloot een groep van zo’n vijftien ondernemers samen te komen. De eerste bijeenkomst vond plaats op 29 januari 2011 in het NH Hotel in Utrecht, waar ik zelf overigens niet bij was. De tweede volgde op 6 maart, eveneens in Utrecht. Tijdens een derde vergadering op 2 april, in het UMC, besloten we dat er een kernteam moest komen om hier echt handen en voeten aan te geven. Omdat er nauwelijks budget was, vergaderden we op plekken waar we gratis konden zitten zolang we koffie kochten. Amper dertien dagen later, op 15 april 2011, werd de Vereniging van Kleinschalige Reisorganisaties (VvKR) opgericht. Dat is nu vijftien jaar geleden.’
Er was in de beginfase toch ook sprake van een splitsing met een partij die later de GGTO oprichtte?
Eduard: ‘Dat klopt. Tijdens een van de vergaderingen gaven Sander Lucassen en Marco Brand aan dat zij een ander traject wilden volgen. Zij wilden zich specifiek richten op het opzetten van een garantieregeling, het latere GGTO. Wij bleven met zo’n acht à negen mensen over. Uiteindelijk hebben vier mensen, waaronder ikzelf, besloten om de kar te trekken en een vereniging op te zetten.’
Kreeg je meteen de rol van voorzitter toebedeeld?
Eduard: ‘Ik fungeerde als dagvoorzitter tijdens de cruciale vergadering op 2 april. Ondanks dat ik mezelf geen voorzitterstype vind, ging dat blijkbaar goed en ben ik voorzitter geworden. We begonnen klein, met zo’n negen leden, waarvan er vier in het bestuur zaten. In die beginfase wist niemand precies hoe je een vereniging opricht of wat een garantieregeling inhoudt. We leerden al doende, door veel te bellen met instanties en mensen die er wél verstand van hadden. Het kostte me veel energie, zeker omdat ik het naast mijn eigen bedrijf – Traveller Wandelreizen – deed, maar het heeft me ook veel gebracht. Het opdoen van kennis, bijvoorbeeld over verzekeringen en garantieregelingen, vond ik buitengewoon interessant.’
Hoe is de naam tot stand gekomen?
Eduard: ‘Tijdens de vergadering in april lagen drie opties op tafel: Vereniging van Gespecialiseerde Reisorganisaties, Vereniging van Kleinschalige Reisorganisaties en Vereniging van Onafhankelijke Reisorganisaties. Er was veel discussie over de uitstraling en consequenties van elke naam. Uiteindelijk werd er gestemd door de dertien aanwezigen. Acht van hen kozen voor Vereniging van Kleinschalige Reisorganisaties, waarmee de naam definitief werd.’
In de beginjaren werd er vanuit de ANVR soms neerbuigend naar VvKR gekeken. Hoe gingen jullie daarmee om?
Eduard: ‘Frank Oostdam, destijds voorzitter/directeur van de ANVR, noemde ons in een artikel ‘hobbyisten’ die geen professionele reizen moesten verkopen. Dat viel niet goed. Het beeld ontstond dat kleinschalig gelijkstond aan amateuristisch, terwijl er juist vaak meer drive en professionaliteit zit bij kleine specialisten dan bij grote reisbedrijven. Wij wilden simpelweg ons werk kunnen doen binnen een wettelijk kader, maar bestaande systemen zoals de SGR waren voor kleine partijen vaak onbereikbaar, onbetaalbaar of onwerkbaar.’
Ik neem aan dat niet iedereen zomaar lid kon worden?
Eduard: ‘Zeker niet. In de beginfase lag de nadruk op het voldoen aan wettelijke eisen en het bewaken van de identiteit van de vereniging. Organisaties moesten voldoen aan de Europese richtlijn die een garantieregeling verplicht stelt bij een faillissement. Daarnaast moesten leden bereid zijn hun garantiezaken op orde te brengen binnen de kaders die VvKR, en later Stichting Take Over, stelt. De vereniging richt zich specifiek op kleinschalige reisorganisaties. We hebben met elkaar een aantal criteria opgesteld waaraan een nieuw lid dient te voldoen. Denk bijvoorbeeld aan een maximale omzet, een maximaal aantal werknemers en een maximale groepsgrootte bij groepsreizen. Organisaties die niet aan deze criteria voldoen, kunnen geen lid worden. Ook wordt scherp gekeken naar het type reizen: massatoerisme, zoals standaard all-inclusive vakanties, past niet binnen de vereniging. De focus lag, en ligt nog steeds, op nicheproducten en kleinschalig toerisme. Vanaf het begin speelde duurzaamheid bovendien een rol, met aandacht voor respect voor de lokale bevolking, cultuur en natuur. Later, onder meer in 2019, zijn de eisen verder aangescherpt, onder meer met een verplichte bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering.’
Hoe zorgde VvKR voor bekendheid?
Eduard: ‘We begonnen met een klein groepje en hoopten op zo’n 25 leden. Dat aantal bereikten we al binnen drie maanden. Om verder te groeien, gingen we zelf actief op zoek naar andere kleinschalige reisorganisaties via internet, om hen te informeren over de vereniging en de Europese richtlijnen.’
Je noemde het al even: Stichting Take Over (STO). Dit moet een mijlpaal zijn geweest voor VvKR.
Eduard: ‘Nadat Lucassen en Brand de garantieregeling GGTO opzetten, moesten wij als VvKR nadenken over wat er gebeurt bij een faillissement van een lid. In plaats van een centraal systeem, zoals bij de SGR, kozen wij voor een model waarin leden elkaar ondersteunen. Andere leden nemen in zo’n geval de lopende reizen over en zorgen dat klanten hun reis kunnen afronden. Dat leidde tot de oprichting van Stichting Take Over. Deze constructie is laagdrempelig, onder meer door het gebruik van een derdengeldenrekening, en voorkomt zware jaarlijkse controles. Het was een essentieel vangnet om goedkeuring van de Consumentenautoriteit te krijgen. Met STO zetten we een belangrijke stap als serieuze brancheorganisatie. Al snel groeide het ledenaantal door naar 200.’
Na drie jaar stopte je als voorzitter. Hoe ging dat?
Eduard: ‘Ik had nog een termijn kunnen doorgaan, maar het voorzitterschap was lastig te combineren met mijn bedrijf. Ik deed het vanuit idealisme, maar na drie jaar zag ik dat de vereniging stevig genoeg stond en verliet ik zonder schuldgevoel het bestuur. Mijn vertrek voelde wel aan als een ‘cold turkey’-ervaring. Als voorzitter zat ik overal bovenop, en daarna wist ik ineens niets meer van wat er speelde. Dat was wennen. Ik bleef uiteraard wel lid, totdat ik in 2021 stopte met Traveller Wandelreizen.’
Na Eduard namen meerdere voorzitters het stokje over. Kim, jouw eerste termijn loopt dit jaar af. Ga je door?
Kim: ‘Ik ben van plan om me tijdens de Algemene Ledenvergadering in november herkiesbaar te stellen voor een tweede termijn van drie jaar. Het voelt ook als een verantwoordelijkheid, omdat het tijd kost om iedereen en alle processen goed te leren kennen.’
Welke doelen stel je jezelf voor de komende jaren?
Kim: ‘De naamsbekendheid van VvKR kan nog groeien. Veel mensen in de branche weten nog niet precies wat we doen. Door professionalisering, het lidmaatschap van MKB-Nederland en de introductie van businesspartners is onze zichtbaarheid toegenomen, maar er ligt nog potentieel. Ik zie met name kansen in de samenwerking met retail en zelfstandig reisadviseurs. Zij moeten voor nichereizen de weg naar onze specialisten weten te vinden. Mijn ambitie is dat VvKR uitgroeit tot een organisatie waar je in de reiswereld niet omheen kunt.’
Hoe heb je het voorzitterschap ervaren?
Kim: ‘Het vraagt veel, zeker in combinatie met drie bedrijven en een gezin. Gelukkig heb ik een sterk team om me heen, zowel privé als zakelijk. Tegelijk weet ik dat mijn bedrijven waarschijnlijk beter zouden draaien als ik me er volledig op richtte. Toch doe ik dit vanuit overtuiging, omdat ik het belang van kleinschalige specialisten groot vind. Daarnaast heeft het me persoonlijk veel gebracht. Spreken bij bijvoorbeeld het ministerie van Buitenlandse Zaken of de Europese Commissie blijft spannend, maar ik leer er enorm veel van.’
VvKR telt inmiddels ruim 500 leden. Welke voorwaarden gelden nu?
Kim: ‘De vereniging is sterk gegroeid, maar groei is geen doel op zich. Kwaliteit staat voorop. Leden moeten voldoen aan strikte criteria, zoals focus op kleinschalig specialisme, financiële en juridische betrouwbaarheid en het onderschrijven van het duurzaamheidskompas. De omzetgrens is in de loop der jaren verhoogd van 1,5 miljoen naar 2,5 miljoen euro, om aan te sluiten op de marktontwikkeling.’
De relatie met de ANVR is in die vijftien jaar vast veranderd, hoe is die nu?
Kim: ‘We werken samen op dossiers die de hele sector raken, zoals Europese regelgeving. Beide organisaties hebben een eigen rol en vullen elkaar aan. VvKR richt zich meer op begeleiding van kleinschalige specialisten, terwijl de ANVR grotere partijen ondersteunt. We zien ook dat leden bij ons beginnen en later doorgroeien naar de ANVR. Dat beschouw ik als een succes.’
Hoe kijk je naar de toekomst?
Kim: ‘We zetten nadrukkelijk in op verdere professionalisering, groei en een stevigere positie binnen de reisbranche. De verwachting is dat het ledental de komende jaren blijft toenemen, mede doordat steeds meer professionals halverwege hun carrière kiezen voor een eigen kleinschalige reisorganisatie. Tegelijkertijd zien we ook dat een grote groep reisorganisaties geen lid is en haar garantiezaken niet op orde heeft, en juist daar ligt volgens ons een belangrijke taak in het beschermen van de consument. Intern wordt gewerkt aan een efficiëntere organisatie, waarbij wordt gekeken naar de inzet van meer betaalde krachten om de continuïteit te waarborgen en de druk op het vrijwillige bestuur te verlichten, evenals naar een bredere ondersteuning van leden bij ondernemerschapsvraagstukken. Daarnaast wordt gewerkt aan een intern platform om vraag en aanbod rond bedrijfsovernames bij elkaar te brengen, zodat kennis en niche-expertise behouden blijven binnen de sector. Op korte termijn staan de lancering van een nieuwe website en natuurlijk de viering van het lustrum op onze agenda. Kortom, er staat veel te gebeuren en ik heb er veel zin in.’
Feest
De vijftiende verjaardag van VvKR valt op 15 april 2026 en wordt gevierd op 6 november 2026. Iedereen uit de reisbranche is van harte uitgenodigd voor de receptie van 16.00 tot 18.00 uur op een centrale locatie in Nederland. Je kunt je aanmelden via info@vvkr.nl. Daarna volgt een besloten programma voor de leden.
Geef een reactie