De actie van de VS in Venezuela komt niet geheel als een verrassing. De spanningen liepen al geruime tijd op. Een explainer over de achtergrond, de toekomstverwachting en de gevolgen voor de ABC-eilanden.
Een overzicht:
- Rond 02:00 uur lokale tijd zijn er minstens zeven grote explosies gehoord in de hoofdstad Caracas.
- President Trump heeft via sociale media verklaard dat de Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn vrouw Cilia Flores zijn gearresteerd door Amerikaanse eenheden en het land uit zijn gebracht.
- De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio verwacht geen verdere actie tegen Venezuela na de gevangenname van Nicolás Maduro, aldus Republikeinse senator Mike Lee.
Een korte voorgeschiedenis
Het conflict begon in 1999 onder Hugo Chávez, die met zijn socialistische koers en nationalisaties de banden met de VS verbrak en steun zocht bij landen als Rusland. Onder zijn opvolger Nicolás Maduro (vanaf 2013) escaleerde de situatie door een totale economische instorting en de afbraak van de democratie. Dit bereikte in 2019 een kookpunt toen de VS oppositieleider Guaidó erkenden als president, terwijl Maduro met hulp van het leger de macht vasthield.
De laatste maand is de situatie in een stroomversnelling gekomen. In december werden de voorbereidingen hiervoor al zichtbaar onder de naam Operation Southern Spear. De VS stelden een maritieme blokkade in om de export van Venezolaanse olie volledig te stoppen. Ook zijn erde afgelopen weken meer dan 20 incidenten geweest waarbij de Amerikaanse marine schepen (volgens de VS drugstransporten) onder vuur heeft genomen, met tientallen doden tot gevolg.
NOS maakte (let wel, eind november 2025) een achtergrond:
De situatie nu, zaterdag 3 januari:
Rond 02:00 uur lokale tijd zijn er minstens zeven grote explosies gehoord in de hoofdstad Caracas. Er zijn meldingen van aanvallen op militaire bases (zoals Fuerte Tiuna) en communicatiemasten. President Trump heeft via sociale media verklaard dat de Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn vrouw Cilia Flores zijn gearresteerd door Amerikaanse eenheden en het land uit zijn gebracht. Volgens senator Marco Rubio zal Maduro in de VS worden berecht voor criminele activiteiten (gerelateerd aan drugshandel).De Venezolaanse regering (voor zover die nog functioneert) heeft de nationale noodtoestand uitgeroepen en spreekt van “imperialistische agressie”.
Trump
De boodschap van Trump: “The United States of America has successfully carried out a large scale strike against Venezuela and its leader, President Nicolas Maduro, who has been, along with his wife, captured and flown out of the Country.
“This operation was done in conjunction with U.S. Law Enforcement. Details to follow. There will be a News Conference today at 11 A.M., at Mar-a-Lago. Thank you for your attention to this matter! President DONALD J. TRUMP.”
Gaat dit lang duren?
Het is lastig te voorspellen hoelang dit gaat duren, maar de komende uren en dagen zijn cruciaal. Van groot belang is echter de boodschap van senator Mike Lee na een gesprek met minister van Buitenlandse Zaken Rubio. ‘Hij [Rubio] verwacht op dit moment geen verdere actie in Venezuela, nu Maduro in Amerikaanse bewaring is’, aldus senator Lee.” Dat duidt in ieder geval op een snel einde van militaire actie, en naar waarschijnlijkheid ook een terugkaar naar een normale toeristische operatie in de nabije landen.
Dus?
Korte termijn (dagen): Er is een groot risico op chaos in Venezuela. Delen van Caracas zitten zonder stroom en het luchtruim boven Venezuela is gesloten voor commerciële vluchten. Het is onduidelijk of het Venezolaanse leger (de FANB) loyaal blijft aan het regime of dat er een interne machtsstrijd losbreekt.
Langere termijn: Als Maduro inderdaad weg is, begint een uiterst onzeker proces van machtsoverdracht. De VS sturen aan op een ‘regime change’, maar dit kan leiden tot een langdurige periode van instabiliteit.
Een goede analyse (in het Engels) over de toekomstverwachting is te lezen van BBC correspondent Ione Wells.
https://www.bbc.com/news/live/c5yqygxe41pt
Wat betekent de actie voor de ABC-eilanden?
De toeristische sector op Aruba, Bonaire en Curaçao volgt de ontwikkelingen in buurland Venezuela uiteraard met grote waakzaamheid. Demissionair minister-president Dick Schoof heeft de premiers Mike Eman (Aruba) en Gilmar Pisas (Curaçao) en gezaghebber John Soliano (Bonaire) laten weten “dat zij en de mensen op de eilanden op onze steun kunnen rekenen in deze onzekere tijd”, aldus nu.nl. Vooralsnog is airlift de grootste hinder. Let wel: luchtvaartmaatschappijen zoals KLM, TUI en Corendon mijden het Venezolaanse luchtruim al langer vanwege de oplopende spanningen in de afgelopen maanden. Hoewel president Trump het luchtruim boven Venezuela formeel ‘gesloten’ heeft verklaard, liggen de aanvliegroutes naar de ABC-eilanden buiten de direct getroffen zones. Daar verandert dus niets vooralsnog.
Reisadvies
Het officiële reisadvies van het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor Aruba, Bonaire en Curaçao is nog onveranderd op geel of groen. Er is geen sprake van een directe militaire dreiging tegen de eilanden. Voor Venezuela zelf geldt uiteraard een strikt rood advies; alle vormen van ‘cross-border’ toerisme of ferry-verbindingen liggen volledig stil. Uiteraard houdt BuZa de zaak nauwlettend in de gaten en let op eventuele updates.
Cruises
De cruisesector is traditioneel gevoelig voor regionale onrust. Hoewel de havens van Oranjestad en Willemstad vooralsnog open blijven, houden rederijen de situatie nauwgezet in de gaten. Het is zeer nuttig ook deze updates vanuit rederijen nauwlettend in de gaten te houden en contact te houden.
Andere zorgen
Wellicht uit het zicht van de gemiddelde toerist kan de actie niet zozeer militaire maar eerder humanitaire gevolgen hebben. Een plotselinge val van het regime-Maduro kan leiden tot een nieuwe vluchtelingenstroom over zee, wat de lokale infrastructuur onder druk kan zetten.
Kernboodschap voor de klant
De ABC-eilanden zijn veilig, de bereikbaarheid ondervindt hinder maar het heeft er schijn van dat deze snel weer regulier wordt. De operatie in Venezuela is een interne politieke/militaire kwestie van het buurland.
Disclaimer:
Dit bericht is geupdate om 13u25 en kan worden aangevuld of aangepast al naar gelang de actualiteit.
Geef een reactie